MADDE MADDE ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ – 3
Reklam
Reklam
Reklam
Reklam
Reklam
Ramazan Ateş

Ramazan Ateş

KALEMDEN DÖKÜLENLER

MADDE MADDE ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ – 3

31 Ocak 2017 - 11:18

İdari sistemimizi temelinden değiştiren Anayasa değişikliğini izah etmeye devam ediyoruz. Bu 3. bölümde değişikliğin 11-15. Maddelerini ele alıyoruz. MADDE 11- 2709 sayılı Kanunun 116 ncı maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “H. Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanı seçimlerinin yenilenmesi MADDE 116- Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Bu halde Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır. …..” AÇIKLAMA; madde ile meclis seçimlerinin yenilenmesi düzenlenmiştir.meclis 3/5 (360) çoğunlukla seçim kararı alabilecektir. Bu durumda cumhurbaşkanlığı seçimi de zorunlu olacak ve her iki seçim birlikte yapılacaktır. Yine cumhurbaşkanı da seçimlerin yenilenmesi kararı alırsa Aynı şekilde her iki seçim birlikte yapılacaktır. Hem meclisin hem de cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıldır. Yeni sistemde Cumhurbaşkanı en fazla 2 dönem seçilebiliyor. Ancak meclis, cumhurbaşkanının 2. Döneminde süresi bitmeden seçimlerin yenilenmesine karar verdiği takdirde mevcut cumhurbaşkanı bir dönem daha aday olabilecektir. MADDE 12- 2709 sayılı Kanunun 119 uncu maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve kenar başlıkları metinden çıkarılmıştır. “III. Olağanüstü hal yönetimi MADDE 119- Cumhurbaşkanı; savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, seferberlik, ayaklanma, vatan veya Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışma, ülkenin ve milletin bölünmezliğini içten veya dıştan tehlikeye düşüren şiddet hareketlerinin yaygınlaşması, anayasal düzeni veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketlerinin ortaya çıkması, şiddet olayları nedeniyle kamu düzeninin ciddî şekilde bozulması, tabiî afet veya tehlikeli salgın hastalık ya da ağır ekonomik bunalımın ortaya çıkması hallerinde yurdun tamamında veya bir bölgesinde, süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir. …..” AÇIKLAMA; 1982 anayasasının 119,120,121 ve 122. Maddelerinde sıkıyönetim, olağanüstü hal, seferberlik ve savaş halinde cumhurbaşkanının başkanlığında bakanlar kurulunca karar alınmaktadır. Bu madde ile olağanüstü hal kararı alma yetkisi cumhurbaşkanına verilmiştir. Ancak bu kararlar da meclis denetim ve onayına tabidir. Yine 104. Maddede cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenemeyeceği belirtilen temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle siyasi haklar ve ödevler konularında da olağanüstü hallerde düzenleme yapılabilecektir. Tabi ki bu kararnameler de meclisin denetim ve onayına tabidir. MADDE 13- 2709 sayılı Kanunun 142 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Disiplin mahkemeleri dışında askeri mahkemeler kurulamaz. Ancak savaş halinde, asker kişilerin görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askeri mahkemeler kurulabilir.” AÇIKLAMA; Yürürlükte bulunan ve yargının çift başlılığına neden olan askeri mahkemeler (Askeri Yüksek idare, Askeri Yargıtay vs) kaldırılıyor. Sadece askeri iç disiplin konularına bakacak disiplin mahkemeleri kalacaktır. İstisna olarak savaş halinde asker kişilerin yargılanmasını yapacak geçici mahkemeler kurulabilecektir. MADDE 14- 2709 sayılı Kanunun 159’uncu maddesinde değişiklik yapılmıştır. AÇIKLAMA; madde ile HSYK (Hakimler ve savcılar Yüksek Kurulu) yeniden düzenleniyor. Öncelikle kurulun yeni adı HSK (Hakimler ve savcılar Kurulu) dır. Kurul üye sayısı 22 den 13’e,
Daire sayısı da 3 ten 2 ye düşürülüyor. Kurulun seçim şekli de değiştirilmiştir. Buna göre; a) 3 üye adli yargıdan 1 üye de idari yargıdan olmak üzere 4 üyesi Cumhurbaşkanınca, b) 3 üye Yargıtay üyelerinden, 1 üye Danıştay üyelerinden, 3 üye de öğretim üyeleri ve avukatlardan olmak üzere toplam 7 üyesi de meclis (TBMM) tarafından seçilecektir. Mevcut anayasada olduğu gibi Adalet bakanı ve müsteşarı da kurulun tabi üyeleridir. Üyelerin görev süresi 4 yıldır. Süresi biten üyeler bir kez daha seçilebilecektir. MADDE 15- Madde ile 2709 sayılı Kanunun bütçe ve kesin hesabı düzenleyen 161 inci maddesi başlığıyla birlikte değiştirilmiştir. AÇIKLAMA; Madde ile devlet bütçesinin yapılması yeniden düzenlenmiştir. Bakanlar Kurulu kaldırıldığından bütçeyi hazırlayıp teklif olarak meclise Cumhurbaşkanı sunacaktır. Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, geçici bütçe kanunu çıkarılacak, geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması durumunda, yeni bütçe kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanacaktır. Bütçede harcanabilecek tutarın Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle aşılabileceğine dair bütçe kanununa hüküm konulamayacaktır. Böylece, meclisin bütçe üzerindeki etkisi burada da dikkati çekmektedir. (devam edecek)

Bu yazı 2849 defa okunmuştur .

Son Yazılar